Zbrosławice na międzynarodowej arenie
W Katowicach w dniach 4 - 5 marca 2025 r. zorganizowano dwudniowe wydarzenie Repower World Summit w celu omówienia dekarbonizacji systemów węglowych i ich zastąpienia w miejscach funkcjonowania przez niskoemisyjne źródła wytwórcze w ramach procesu dekarbonizacji energetyki węglowej.
Repowering Coal-to-Clean Energy to m.in. wykorzystanie technologii biogazowych, biomasowych, geotermalnych, jądrowych z uwzględnieniem uwarunkowań technicznych, ekonomicznych oraz społecznych w aspekcie rozwoju i dobrobytu społecznego.
W pierwszym dniu konferencji w panelu dyskusyjnym głos zabrali przedstawiciele strony rządowej oraz samorządowcy. Zaproszenie do debaty przyjął Robert Kamiński V-ce Wójt Gminy Zbrosławice.
W drugim dniu konferencji rozmowy były kontynuowane w zakresie repoweringu partnerów przemysłowych, zagranicznych firm, instytutów badawczych i uczelni ze Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Chin, Korei Południowej, Indii i Indonezji. Organizatorem konferencji była Politechnika Śląska.
Prelegentami konferencji byli: https://www.repowerworldsummit.com/prelegenci/
Gminę Zbrosławice reprezentował V-ce Wójt Robert Kamiński : https://www.linkedin.com/posts/desire-pte_prelegencirws-activity-7301704990304182272-uAwz?utm_source=share&utm_medium=member_ios&rcm=ACoAACwWKDoBq4DaplOPe7-6-rqK4dTvSHJ2ax8
W trakcie panelu pn. "Transformacja energetyczna w kontekście sprawiedliwej transformacji" Robert Kamiński odniósł się do pytań:
Czym charakteryzuje się sprawiedliwa transformacja energetyczna w kontekście organizacji którymi Państwo na co dzień zarządzacie lub na rzecz których pełnicie służbę?
Dla uściślenia bazy pojęciowej przytoczę definicję która stwierdza, że sprawiedliwa transformacja – to proces zmiany rodzaju gospodarki z wysokoemisyjnej na zeroemisyjną ze szczególnym uwzględnieniem dobrostanu lokalnej ludności wobec ciągłości zatrudnienia i środowiska w którym żyją.
W trakcie powyższego procesu dla mnie bardzo istotnym wyzwaniem jest uwzględnienie dobrostanu lokalnej ludności Gminy Zbrosławice, ponieważ nie wyobrażam sobie tak istotnych zmian z naruszeniem dobrych relacji z mieszkańcami, którzy zasługują na godne warunki życia, ponieważ większość z nich swoje najlepsze lata poświeciła pracy zawodowej dla dobra m.in. swoich zakładów pracy, instytucji, działalności rolniczej i gospodarczej, często kosztem jakości życia prywatnego i rodzinnego. Dla tego musimy zrobić wszystko aby w wielu przypadkach przywrócić godność życia i satysfakcjonujące relacje z najbliższym otoczeniem. Przypomnę, że przez dziesięciolecia to głownie Śląsk był siłą napędową gospodarki narodowej który wypracowywał dobro narodowe przyczyniając się do rozwoju regionu i całego kraju z uwagi na silnie rozwinięty przemysł, usługi, infrastrukturę a przede wszystkim ciężko pracującą ludność lokalną Śląska.
Uwiarygadniając powyższe, jako Gmina realizujemy program ELENA (European Local Energy Assistance) finansowany z budżetu Horyzont 2020 na podstawie umowy pomiędzy Europejskim Bankiem Inwestycyjnym -EBI i Komisją Europejską polegający na zaprojektowaniu a następnie przeprowadzeniu termomodernizacji budynków komunalnych z mieszkalnymi zasobami lokalowymi wyposażenia ich w instalacje OZE.
Od połowy stycznia b. roku przy ścisłej współpracy Urzędu Gminy zwłaszcza Referatu Gospodarki Lokalowej wykonywana jest dokumentacja techniczna, projektowa, ekonomiczno-finansowa modernizacji wielorodzinnych budynków mieszkalnych osiedla Zbrosławice (Przezchlebie) przy ul. Dworcowej oraz jeden budynek Zbrosławice (Karchowice)
Projekty architektoniczne 9 budynków wraz ze wszystkimi stosownymi zgodami w tym pozwoleniami na modernizację planujemy odebrać od Wykonawcy jeszcze jesienią b. roku i następnie złożyć wnioski o dofinansowanie prac budowlanych.
Projekty pozostałych 6 budynków w innych lokalizacjach planujemy odebrać w I kwartale przyszłego roku.
Jak z poziomu samorządów mniejszych i większych, jakie Państwo reprezentujecie, wygląda obecnie transformacja energetyczna ? Proszę o podanie przykładów z Państwa gminy lub miasta.
Moim zdaniem w naszych gminach musimy przyspieszyć transformację energetyczną z uwagi na ogromne koszty zaopatrzenia w energię elektryczną, cieplną, w wodę pitną i odbiór ścieków sanitarnych oraz konieczność zabezpieczenia w media nowych mieszkańców, których mamy zaszczyć witać w naszej „małej Ojczyźnie”. Postawiłbym retoryczne pytanie: „jak nie my, to kto” „jak nie teraz, to kiedy”. Mam świadomość, że za kilka lat skończy się tak wszechstronne wsparcie finansowe ze środków zewnętrznych naszej szeroko rozumianej transformacji oraz inwestycji polegających na termomodernizacji budynków, obiektów, modernizacji dróg, otoczenia, uszanowania istniejącej przestrzeni publicznej i tworzenia nowej sprzyjającej aktywnemu wypoczynkowi mieszkańców oraz turystów i pozostaną nam już tylko środki własnego budżetu, którymi absolutnie „nie nadgonimy” zaniechania działań z bliższej i dalszej przeszłości.
Jeden z przykładów transformacji energetycznej to fakt, że w naszej Gminie na 11 obiektach oświaty zlokalizowane są instalacje fotowoltaiczne o mocy 171,62 kilowat pików – kWp. Natomiast w Spółce „Gminny Zakład Komunalny” Zbrosławice moc instalacji fotowoltaicznej aktualnie wynosi 215 kilowat pików (kWp) na 6 obiektach. Obecnie projektuje się instalację fotowoltaiczną o mocy 158 kWp z magazynem energii dla centralnej oczyszczalni ścieków w Przezchlebiu.
Kolejnym naszym wyzwaniem jest utworzenie Gminnej Spółdzielni Energetycznej w ramach projektu pilotażowego przy wykorzystaniu wsparcia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii – prace rozpoczęły się w połowie stycznia b. roku.
Celem Spółdzielni jest wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii na rzecz swoich członków, organizowanie dostawy i odbioru energii elektrycznej między członkami Spółdzielni co pozwoli na ograniczenie kosztów związanych z zakupem energii elektrycznej na rzecz swoich członków.
Aby uzasadnić powyższe działanie podam przykład: praktycznie cała produkcja energii elektrycznej instalacji fotowoltaicznych (OZE) w miesiącach letnich (wakacje) jest przesyłana do sieci dystrybutora za przysłowiowe „grosze”, ponieważ placówki oświatowe w tym czasie nie zużywają energii na swoje potrzeby, a możemy ją przesłać bez kosztów dystrybucji i innych dodatkowych opłat do obiektów publicznych. Na przykład oczyszczalnia ścieków i przepompownie GZK należy zabezpieczyć przez wzrostem kosztem energii elektrycznej a w tym taryfy za odbiór ścieków.
Uzasadnienie powyższego jest obszerne a zagadnienie możliwe do omówienia w innym panelu dyskusyjnym.
Następnym strategicznym wyznawaniem dla władz Gminy i mieszkańców jest optymalne zagospodarowanie zwałowiska odpadów górniczych Przezchlebie z uwzględnieniem szeroko rozumianych przepisów ochrony środowiska i oddziaływania na otoczenie z poszanowaniem przede wszystkim mieszkańców sołectwa Przezchlebie i całej Gminy.
W trakcie realizacji kolejnych etapów prac, przewiduję otwartą politykę informacyjną, konsultacje z sołtysem i radnymi sołectwa Przezchlebie i pozostałych radnymi, sołtysami Gminy Zbrosławice w tym planuję spotkania z mieszkańcami.
Taka formuła gwarantuje optymalne prowadzenie działań przy wsparciu lokalnej społeczności i sprawdziła się w przeszłości gdy jednoosobowo odpowiadałem za sukces przedsięwzięcia jako kierownik ds. realizacji Projektu pn.: „Poprawa, jakości środowiska miejskiego Gminy Świętochłowice – remediacja terenów zdegradowanych i zanieczyszczonych w rejonie stawu Kalina wraz z przywróceniem jego biologicznej aktywności” - inwestycja z dofinansowaniem ok. 61 mln zł z Funduszu Spójności UE zakończona pełnym sukcesem we wrześniu 2023 roku - całkowity koszt realizacji ok. 70 mln zł brutto.
Z uwagi na fakt, że w ostatnich dziesięcioleciach kolejne próby przeprowadzenia remediacji wskazanego powyżej obszaru kończyły się - bez przesady można powiedzieć - katastrofami, lokalna społeczność i nie tylko była bardzo sceptyczna czy odniosę sukces dla miasta.
W miesiącu wrześniu 2023 roku m.in. po kontrolach NFOŚ w zakresie uzyskania założonych w umowie celów środowiskowych, oddano do użytku infrastrukturę podczyszczającą odcieki fenolu z hałdy wraz z pełnym monitoringiem procesu oraz park z możliwością podziwiania oczyszczanego stawu.
Powracając do naszego zwałowiska odpadów górniczych Przezchlebie, aktualnie określane są istotne uwarunkowania (w tym środowiskowe, pożarowe, komunikacyjne) mające decydujący wpływ na przyszłe zagospodarowanie terenu wraz z rekomendacją wariantu w tym z analizą kosztów i korzyści.
Ponadto wykonany będzie bilans hydrologiczny terenu z uwzględnieniem zmian klimatu wraz ze wskazaniem niezbędnych działań mających na celu przywrócenie stosunków wodnych zdegradowanego terenu i określenie wytycznych potrzebnych do sporządzenia Planu Ogólnego Gminy Zbrosławice dla wskazanego obszaru.
Serdecznie dziękuję organizatorom za zaproszenie do panelu dyskusyjnego i możliwość omówienia celów do osiągnięcia w Gminie Zbrosławice.
